Προσφέρω ψυχοθεραπεία σε ενήλικες με τεκμηριωμένες, πρακτικές παρεμβάσεις που στοχεύουν σε μετρήσιμες αλλαγές στην καθημερινότητα.
Το άγχος, ως φυσιολογική αντίδραση, μας βοηθά να ανταποκρινόμαστε σε απαιτητικές ή απειλητικές καταστάσεις. Όταν όμως η ανησυχία γίνεται υπερβολική, επίμονη και δυσανάλογη σε σχέση με την πραγματική απειλή, και αρχίζει να επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα, τότε ενδέχεται το άτομο να πάσχει από κάποια αγχώδη διαταραχή. Οι αγχώδεις διαταραχές αποτελούν από τις συχνότερες ψυχικές διαταραχές παγκοσμίως και επηρεάζουν ανθρώπους κάθε ηλικίας.
Όταν αναφερόμαστε στις αγχώδεις διαταραχές, εννοούμε μια ομάδα ψυχικών νοσημάτων με κοινό χαρακτηριστικό τον έντονο φόβο ή την επίμονη ανησυχία. Κάθε μορφή έχει τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, ωστόσο όλες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα. Στις βασικές κατηγορίες περιλαμβάνονται:
Τα συμπτώματα των διαταραχών άγχους αφορούν τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική λειτουργία. Διαφέρουν σε ένταση και διάρκεια, όμως όταν επιμένουν και επηρεάζουν την καθημερινότητα, το άτομο πρέπει να αξιολογηθεί από κάποιον ειδικό. Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Σε ορισμένες μορφές, όπως στη διαταραχή πανικού, τα συμπτώματα εμφανίζονται αιφνίδια και είναι ιδιαίτερα έντονα. Σε άλλες, όπως στη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή, το άγχος είναι πιο διάχυτο, αλλά διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η επιμονή και η επίδρασή τους στη λειτουργικότητα είναι τα βασικά στοιχεία που διαφοροποιούν το φυσιολογικό άγχος από μια αγχώδη διαταραχή.
Οι αγχώδεις διαταραχές προκύπτουν από τον συνδυασμό βιολογικών, ψυχολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Δεν υπάρχει ένα και μοναδικό αίτιο, αλλά μια αλληλεπίδραση στοιχείων που επηρεάζουν τη ρύθμιση του άγχους.
Η γενετική προδιάθεση φαίνεται να αυξάνει ιδιαίτερα την πιθανότητα εμφάνισης κάποιας αγχώδους διαταραχής. Αυτό περιλαμβάνει τόσο το πιθανό οικογενειακό ιστορικό, όσο και διάφορες πιθανές διαταραχές στη λειτουργία των νευροδιαβιβαστών. Πρόκειται για χαρακτηριστικά του εγκεφάλου που σχετίζονται με τον φόβο και τη ρύθμιση των συναισθημάτων, και συνδέονται στενά με το άγχος. Τέλος, στρεσογόνα γεγονότα, τραυματικές εμπειρίες ή παρατεταμένες πιέσεις της καθημερινότητας συχνά ενδέχεται να επηρεάσουν τα επίπεδα άγχους.
Η διάγνωση των αγχωδών διαταραχών βασίζεται κυρίως σε κλινική αξιολόγηση από ειδικό ψυχικής υγείας. Ο επαγγελματίας υγείας λαμβάνει αναλυτικό ιστορικό και εξετάζει τη φύση, τη διάρκεια και την ένταση των συμπτωμάτων, καθώς και το κατά πόσο επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο αν η ανησυχία είναι υπερβολική σε σχέση με τις συνθήκες, αν είναι δύσκολο να ελεγχθεί και αν επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, αξιολογείται η πιθανή παρουσία κρίσεων πανικού ή άλλων σχετικών συμπεριφορών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ειδικός ψυχικής υγείας θα συστήσει έναν βασικό ιατρικό έλεγχο. Αυτό γίνεται έτσι ώστε να αποκλείσει οργανικά αίτια τα οποία προκαλούν παρόμοια συμπτώματα. Τέτοια ενδέχεται να είναι οι διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα και τα καρδιακά προβλήματα.
Οι αγχώδεις διαταραχές είναι αντιμετωπίσιμες. Το άτομο μπορεί να έχει μια πολύ καλή ποιότητα ζωής και καθημερινότητας, εάν ζητήσει βοήθεια έγκαιρα. Η πορεία της θεραπείας είναι ανάλογη με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων που παρουσιάζει το άτομο.
Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) αποτελεί μία από τις πιο τεκμηριωμένες και αποτελεσματικές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις για τις αγχώδεις διαταραχές. Βασίζεται στην αρχή ότι οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Στις αγχώδεις διαταραχές, συχνά παρατηρούνται δυσλειτουργικά μοτίβα σκέψης, όπως η καταστροφοποίηση. Το άτομο συχνά βλέπει την πιθανή απειλή ως κάτι μεγαλύτερο από αυτό που είναι, ενώ θεωρεί ότι δεν μπορεί να την αντιμετωπίσει πλήρως.
Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία, το άτομο μαθαίνει να αναγνωρίζει αυτές τις σκέψεις, να τις αξιολογεί ρεαλιστικά και να τις αντικαθιστά με πιο λειτουργικές και ισορροπημένες ερμηνείες. Παράλληλα, εφαρμόζονται τεχνικές σταδιακής έκθεσης σε καταστάσεις που προκαλούν άγχος. Η έκθεση πραγματοποιείται με δομημένο και ασφαλή τρόπο, ώστε το άτομο να διαπιστώσει στην πράξη ότι ο φόβος μπορεί να μειωθεί χωρίς την ανάγκη καταναγκαστικών συμπεριφορών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, κρίνεται χρήσιμη και η φαρμακευτική αγωγή, όπως αντικαταθλιπτικά ή άλλες κατηγορίες φαρμάκων, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα είναι έντονα ή παρατεταμένα. Η απόφαση για φαρμακευτική θεραπεία λαμβάνεται σε συνεργασία με τον ειδικό και απαιτεί τακτική παρακολούθηση.
Σημαντικό μέρος της θεραπείας αποτελεί και η εκμάθηση τεχνικών διαχείρισης της σωματικής έντασης. Το άγχος εκδηλώνεται συχνά και με έντονα σωματικά συμπτώματα. Τεχνικές όπως η διαφραγματική αναπνοή και η προοδευτική μυϊκή χαλάρωση βοηθούν στη μείωση της σωματικής έντασης και στην καλύτερη ρύθμιση της αναπνοής και της φυσιολογικής διέγερσης του οργανισμού. Μέσα από την τακτική εξάσκηση, το άτομο μαθαίνει να αναγνωρίζει τα πρώτα σημάδια έντασης. Μπορεί να εφαρμόζει πρακτικές που συμβάλλουν στην επαναφορά του σώματος σε κατάσταση ηρεμίας. Οι τεχνικές αυτές αποτελούν χρήσιμα εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν και στην καθημερινότητα, ιδιαίτερα σε στιγμές αυξημένου άγχους.
Η Ψυχολόγος Ραφαέλα Σαρτζετάκη είναι απόφοιτη του Παντείου Πανεπιστημίου και κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος από την Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ με εξειδίκευση στην Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων. Εκπαιδεύεται στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) και εφαρμόζει τεκμηριωμένες, σύγχρονες παρεμβάσεις για αγχώδεις διαταραχές, κρίσεις πανικού και τραυματικές εμπειρίες.
Με εμπειρία σε παιδιά, εφήβους και ενήλικες, προσφέρει ένα ασφαλές και υποστηρικτικό θεραπευτικό πλαίσιο, με σαφή αξιολόγηση και εξατομικευμένο πλάνο παρέμβασης. Αν αναζητάτε Ψυχολόγο στα Χανιά με ανθρώπινη και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί της.
